opvul afbeelding
Home | Links  | Sitemap | Disclaimer  | Inloggen

Bakel

De geschiedenis van het korps Bakel......

De oudste bepalingen over de brandweer in Bakel dateren van 1732! In het “Registratie van ’t Reglement van die Brandweer” staan verschillende bepalingen opgenomen waaraan de burgers zich te houden hebben.

Zo mag “…. niemand enige klot leggen op minder afstand dan 5 voeten van de kachel …” en  “….als de schoorsteen niet midden in de hert staat, moet het vuur gestookt worden tegen een muur ter hoogte van 5 voeten en een breedte van 3 voeten ….” ,  “….als de schoorsteen niet van steen is moet deze met leem dik gesmeert worden en de pijp boven het dak moet van steen sijn ende sal twee voeten hoog sijn …..” Ook was ieder gezin verplicht over vuuremmers te beschikken en als de klok geluid werd moest iedereen  “….met schup helpen blussen …”.

Van echte brandweervoorzieningen is voor het eerst sprake in 1843. Volgens de gemeenteregels moet de brandspuit  “2 maal per jaar beproeft” worden.

Ook toentertijd waren de brandweerlieden tuk op een brandje, want in 1860 “…was er maar één grootte brand in Brouwhuis, nl 2 boerderijen met schuur ….”

In 1903 was meer te doen, nl.:

-          1 landbouwerswoonhuis op ’t Kruisschot van Theodora Michels, weduwe van J. Verhoeven met stal en schuur verbrand

-          + 2 H.A. Dennebos afgebrand

-          woonhuis met stal en schop bewoond door Adam Branten afgebrand (een café bij de Bakelse Brug)

-          1 landbouwerswoonhuis met annex stal en schuur van de Algemene Armen van Deurne bewoond door Bekkers in Den Bocht te Milheeze

Op 16 juli 1883 nam de gemeenteraad van Bakel een belangrijk besluit:  “…. over te gaan tot benoeming van een brandmeester aan de brandspuit te Bakel en wel tengevolge van het overlijden van den brandmeester Martinus van Thiel, waartoe door hem wordt voorgedragen als een Zeer geschikt persoon, de zoon van den overledene met name Marinus van Thiel”.

GB_F0 Brandweer Bakel 1932

 

In 1931 bestond zowel in Bakel als in Milheeze ëen brandweercorps”, maar in 1932 moest men toch nog de hulp inroepen van de Helmondse brandweer bij een “catastrophale brand, waarbij 6 woningen in de Dorpsstraat in asch werden gelegd”.

GB_F1 Brand 6 woningen 1 GB_F2 Brand 6 woningen 2 GB_F3 Brand 6 woningen 3

In 1937 deed de Bakelse brandweer een grote sprong voorwaarts met de aanschaf van een nieuwe tweewielige 4-cilindrische Ford-motorspuit. Verder kreeg men de beschikking over een manschappenauto, uniformen en helmen. Met dit materiaal en spullen geleend van de Helmondse brandweer werd o.l.v. brandweercommandant M.v.d.Eikhof deelgenomen aan “een grote brandweerwedstrijd, waar tot ieders verbazing de eerste prijs behaald werd. Vermoedelijk heeft het feit dat de Bakelse spuitgasten als enigen bij deze wedstrijden, waarbij het vooral op snelheid aankwam, zich ontdeden van hun zware schoeisel, en “op de sokken” deelnamen, de doorslag gegeven!

GB_F4 1e prijs 1937

Voor de vergoedingen hoef je ook in de 21e eeuw niet bij de brandweer te gaan, maar ze zijn wel wat hoger dan in 1946. Toen kreeg een onderbrandmeester een vaste vergoeding van ƒ 30,- en een uurvergoeding van ƒ 1,25. Een brandwacht 2e klasse moest het doen met een vergoeding van ƒ 15,- en een uurloon van ƒ 1,-.

Op 28 september 1948 rukte de brandweer uit voor een “groote brand uitslaand” in de boerderij van H. van Vijfeijken aan de Molenhof te Deurne. Lees het volgende verslag.

De brand brak uit in een vrij van de boerderij staande schuur vermoedelijk door zelfontbranding van een benzinemotor bij gebruik ten behoeve van de dorsmachine. De schuur stond ongeveer 4 m van de boerderij verwijderd. Wegens de ligging van de boerderij halverwege tussen Bakel en Deurne werd de brandweer te Bakel gealarmeerd door de bewoner van de boerderij, die daartoe per fiets naar Bakel moest komen. De brandweer rukte onmiddellijk uit en gaf de melding per dringend telefoongesprek door aan de burgemeester van Deurne. Vermoedelijk ½ uur na het uitbreken van de brand arriveerde de brandweer en gaf met dubbele stralen water, uit een op ongeveer 100 m afstand gelegen riviertje. De oude boerderij, die evenals de schuur “met stroo gedekt was”, stond inmiddels geheel in vlammen, zodat zij niet meer te redden was. Verbrand werd mede de gehele graan- en hooioogst, landbouwmachines en een gedeelte van de inboedel. De schade wordt naar verluid slechts voor een percentage door verzekering gedekt. De brandweer van Deurne nam te ongeveer 12.15 u het blussingswerk over.

Sinds 1956 beschikt het korps over een “neveltankwagen” 

GB_F5 Daf 1956

 

“De heer J. Koppens, sedert begin 1957 als opvolger van de heer H. Habraken, commandant (in de rang van adjunct-hoofdbrandmeester) gaat trots op zijn korps waarin een uitstekende geest heerst en op de prima uitrusting die geheel is aangepast aan de eisen des tijds”.

Ook in 1958 was het feest voor de Bakelse brandweer. Opnieuw werd de eerste prijs veroverd op de kringwedstrijden te Eindhoven, dit o.l.v. bevelvoerder J. Lenssen, die voor dit resultaat “wekelijks met zijn manschappen had geoefend”. Dit was aanleiding voor een complete receptie met speeches van de burgemeester, felicitaties van ambtenaren, van de bovenmeester en een heuse serenade door de Harmonie!

GB_F6 1e prijs klasse B 21-6-58

In 1972 vierde commandant J. Koppens zijn 40(!)-jarig jubileum bij de brandweer. Hij nam tevens afscheid en in zijn plaats werd Jan Lenssen tot commandant benoemd. Hij zou aanblijven tot 1988. Zijn taak werd overgenomen door Willem Adriaans, de laatste commandant van het zelfstandige Bakelse korps. Bij de gemeentelijke herindeling werd Jan Geerts commandant in Gemert, Bakel en De Rips.

In 1973 werden café Het Gammel Geval en twee woonhuizen gedeeltelijk door brand verwoest. De bovenverdieping brandde geheel uit, maar de brandweer wist de benedenverdieping te behouden.

GB_F7 gammel geval

In 1975 woedde in De Stippelberg een van de grootste bosbranden die Bakel ooit meemaakte. Door het extreem droge voorjaar waren de bossen natuurlijk uiterst vatbaar voor brand. Hoewel aanvankelijk uitgegaan werd van brandstichting is de oorzaak niet met zekerheid bekend, maar op 11 mei stond niet minder dan 300 tot 400 ha bos, heide en buntgras in lichterlaaie. De brand werd bestreden door 70 brandweerlieden met 12 bluswagens van de korpsen Bakel, De Rips, Gemert, Beek en Donk, Aarle-Rixtel, Lieshout, Mierlo, Helmond, Eindhoven en Oirschot. Bovendien werd meegeholpen door een peloton militairen van vliegbasis De Peel en uit Oirschot. Bijna dreigde het voor een brandweerman uit Lieshout nog verkeerd af te lopen. Hij werd liggend op de grond en bevangen door de rook, net op tijd gevonden met de brandslang in zijn hand.

GB_F10 Bosbrand Stippelberg 7-5-79 3 GB_F11 Bosbrand Stippelberg 7-5-79 4

Op 2 september 1977 werd in Bakel de nieuwe kazerne geopend. Een geweldige vooruitgang vergeleken met de loods naast de Boerenbond waar de spuitgasten het daarvoor mee moesten doen. Die loods was al wel een hele verbetering vergeleken met het optrekje in de Julianastraat en nog eerder bij de koster!

GB_F12-1 oude kazerne GB_F12-2 Opening kazerne 2-8-77

Voortaan beschikte Bakel over een echte brandweerkazerne en een heus instructielokaal.

In 1978 kregen enkele Bakelse spuitgasten sterallures doordat het Bakelse korps figureerde in de televisiefilm “Marco de hond”.   

GB_F8 Bosbrand Stippelberg 7-5-79 1 GB_F9 Bosbrand Stippelberg 7-5-79 2         
                                                                                         

Op 9 augustus 1979 was Bakel in rep en roer door de grote brand in het oude bejaardenhuis. Het bejaardenhuis was al langer omstreden. Voor- en tegenstanders van slopen lagen met elkaar in de clinch. Toen ook nog de Bakelse brandweer op die dag afwezig was door een wedstrijd te Gemert, staken allerlei geruchten, als zou er boze opzet in het spel zijn, volop de kop op. Na 24 uur echter kon de politie de daders al achterhalen.. De brand bleek veroorzaakt door spelen met vuur door twee jongens. Door de brandweerwedstrijd waren op het moment van de brand slechts 4  brandweermensen van het Bakelse korps thuis. Aanvankelijk werd de brand geblust door brandweer Helmond en de brandweer uit Budel, die net klaar was met hun wedstrijd. Het Bakelse korps maakte het karwei af.

GB_F13 Bejaardenhuis 1979 GB_F14 Bejaardenhuis 1979 2

 

Een heel wat minder mooi karwei in 1979 was een ernstig ongeluk op het kruispunt in De Rips dat aan 5 verpleegsters het leven kostte. Een tankwagen greep de personenauto in de flank en sleurde deze tientallen meters mee. De auto zat bekneld tussen truck en oplegger. Een vreselijk ongeluk en een vreselijk karwei voor de brandweer die toen nog lang niet over de middelen beschikte van nu.

Met het drukker wordende verkeer kreeg het korps trouwens steeds meer te maken met ernstige ongelukken. Zo waren er ook 4 dodelijke slachtoffers te betreuren in 1994 bij twee verschillende ongelukken binnen 24 uur: een ongeluk op het Overschot waarbij de auto finaal doormidden werd gescheurd en een ongeluk op de Middenpeelweg waarbij een slachtoffer meer dan honderd meter werd weggeslingerd.

Ongelukken, zeker als er dodelijke slachtoffers te betreuren zijn, vormen natuurlijk een heel wat minder plezierig onderdeel van het brandweervak. Mede dankzij een prima teamgeest en kameraadschap worden echter ook deze, soms aangrijpende, gebeurtenissen door de brandweermensen meestal goed verwerkt.

GB_F15 Ongeval Overschot 30-7-94 GB_F16 Ongeval Wijtvlietlaan 940731

 

Gelukkig valt er ook vaak te lachen bij de brandweer, zoals die alarmmelding waarbij de eerstaankomende brandweerman al lang en breed in de wagen zat en de volgende twee brandweermensen voor zijn neus met het andere voertuig, waarvoor de alarmering bestemd was, vriendelijk zwaaiend wegreden.

Of toen er varkens uit een gierkelder moesten worden gered: de aangewezen vrijwilliger ging gehuld in een waadpak de gierkelder in, zijn mouwen zorgvuldig dichtgetaped. Maar het varken bevond zich natuurlijk achterin de kelder en dus moest er, voorovergebogen, onder de roosters worden doorgelopen. Hierbij schepte hij volop gier in zijn pak zodat de gierbescherming averechts werkte en de gelukkige zich thuis een tijdje kon gaan schrobben.

Een aantal keren wist het korps bij brandweerwedstrijden door te dringen tot de landelijke finaleronde, nl. in Vlijmen,  Alphen a.d Rijn, in 2001 te Groningen en 2003 in Chaam. Een landstitel was echter voor het korps niet weggelegd.

Het materiaal is in de loop der jaren sterk verbeterd, zoals te zien is aan de voertuigen waarover het korps achtereenvolgens beschikte:

GB_F17 Chevrolet 1943   GB_F18 Chevrolet 1954

 

 

 

GB_F5 Daf 1956 GB_F20 Daf 1966

GB_F21 Daf 28-4-72

En ook een echt mannenbolwerk als de brandweer ontkomt niet aan de emancipatie: In 1997 krijgt het korps Bakel versterking van de eerste brandweervrouw: Penny van der Horst (een echt brandweergeslacht in Bakel) wordt de eerste vrouwelijke vrijwilliger. Ze wordt volgens het Eindhovens Dagblad op handen gedragen.

GB_F22 Penny  

In 1998 krijgt Brandweer Bakel vanuit de regio een specialistische taak toebedeeld: op de kazerne wordt een WVD-voertuig gestationeerd: een 4-wielaangedreven jeep, voorzien van meetapparatuur om gevaarlijke stoffen te meten. Tot groot verdriet van de “verkenners gevaarlijke stoffen” en tot opluchting van rest van de bevolking wordt echter slechts enkele keren per jaar een beroep op hun specialistische kennis gedaan.

GB_wvd  

 

Door de steeds strengere veiligheidseisen die bijvoorbeeld aan auto’s worden gesteld, wordt ook de brandweer gedwongen over steeds beter en krachtiger materiaal te beschikken en dus vindt ook op ander terrein specialisatie plaats: in 2001 wordt de materiaal- en manschappenwagen omgebouwd tot een volwaardig hulpverleningsvoertuig. Het redgereedschap op deze HV is in staat ook zware klussen te klaren.

GB_873  

Duidelijk is dat hiermee ook aan de opleiding van de brandweer steeds hogere eisen worden gesteld, reden waarom tegenwoordig ook wel de naam van parttime-professional gebruikt wordt i.p.v. vrijwilliger. Maar welke term ook gebruikt wordt: de vrijwilliger blijft voorlopig de ruggengraat van de brandweer!